<h2>Кириш</h2> Тошкентда қарзларни ундириш, агар мажбурият тўғри қайд этилса, жараён танланса ва муддатлар ўтказиб юборилмаса, бошқариладиган жараёндир. Қуйида бизнес ва жисмоний шахслар учун ҳужжатлар, хавф-хатарлар ва одатий муддатлар бўйича тушунтиришлар билан судгача бўлган даъводан суд орқали ижро иши юритишгача бўлган қисқача режа келтирилган. <h3>Қисқача режа (6-8 банд)</h3>● Қарзни қайд этиш: шартнома, таққослаш далолатномаси, ҳисобварақлар/юкхатлар, ёзишмалар. ● Даъвони муддат ва ҳисоб-китоб (асосий қарз, жарима, фоизлар) билан юбориш. ● Медиация/бўлиб-бўлиб тўлаш (soft collection) ни синаб кўриш, шартларни ёзма равишда қайд этиш. ● Жараённи танлаш: суд буйруғи (агар баҳсли бўлмаса) ёки даъво (баҳс мавжуд бўлганда). ● Ижро варақаси/буйруқни олиш ва Мажбурий ижро бюросига (МИБ) топшириш. ● Ижро чораларини назорат қилиш: ҳисобварақлар/мол-мулкни хатлаш, даромадлардан ушлаб қолиш. ● Қисман тўловларни қайд этиш (даъво муддати узилиши), ишни ёпиш ва реэстрни янгилаш. <h2>"Босқич → ҳужжатлар → муддат" жадвали</h2> Босқич Судгача Суд буйруғи Даъво Ижро Ёпиш Нима тайёрлаш керак Даъво, таққослаш далолатномаси, ҳисоб-китоб Шартнома, бирламчи, ҳисоб-китоб Даъво, далиллар, ишончнома МИБга ариза, қарздорнинг реквизитлари Квитанциялар/келишув Асосий ҳужжат Даъво Буйруқ ҳақида ариза Суд ажрими МИБ қарори Далолатнома/ариза Муддат бўйича мўлжал* Жавоб учун 7-15 кун ~10-20 кун 1-3 ой. Бошланишига 3-10 кун Тўлов факти бўйича Эслатма Топширишни қайд қилинг Фақат бахс-мунозарасиз Судда медиация қилиш мумкин Кейин - ҳибсга олиш/ундирув Даъво танаффусини ҳисобга олинг *Муддатлар амалиёт бўйича ўртачалаштирилган; суд/МИБнинг бандлигига ва қарздорнинг хулқ-атворига боғлиқ. <h2>Асосий қисм</h2> <h3>1) Ҳуқуқий асос 2025 ва нималар ўзгарди</h3>● Ўзбекистонда суд ҳужжатларини мажбурий ижро этиш "Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида"ги 258-ИИ-сонли Қонун билан тартибга солинади (амалдаги ўзгаришлар 2025 йилда). Айнан МИБ ижро чораларини ишга туширади ва қўллайди. ● Фуқаролик даъволари бўйича умумий даъво муддати - 3 йил; унинг оқими қарзни тан олиш ёки даъво қўзғатиш билан узилиши мумкин (қисман тўловлар/музокаралар учун муҳим). ● МИБ матбуотининг маълумотларига кўра, 2017-2025 йилларда 219 трлн сўмдан ортиқ маблағ ундирилган - бу ижро самарадорлиги кўрсаткичи ва нима учун қарздорлар кўпинча МИБ чора-тадбирлари бошланганидан кейин тўлашлари сабаблари. <a href="https://kun.uz/en/news/2025/06/05/compulsory-enforcement-bureau-17-billion-recovered-in-eight-years?utm_source=chatgpt.com">(Kun.uz)</a> Профиль ва ёндашувимизни тушунишни хоҳлайсизми? Биз ҳақимизда қисқача <a href="https://spectrumcollection.uz/uz/about">компания</a> саҳифасида. <h3>2) Босқичма-босқич усул (батафсил)</h3>1-қадам. Қарзни қайд этиш. Буюмни, миқдорни, кечикиш санасини текширинг; бирламчи ҳужжатни йиғинг (далолатномалар, юкхатлар, УЗ-ЭРИ). 2-қадам. Даъво. Асос, миқдор (асосий қарз, жарима, фоизлар, индексация), тўлов муддати, реквизитларни кўрсатинг. 3-қадам. Музокаралар/медиация. Тинчлик битими ёки тўловлар жадвалини таклиф қилинг (soft → hard collection). 4-қадам. Жараенни танлаш. ● Суд буйруғи - агар қарз баҳссиз ва ҳужжатлар билан тасдиқланган бўлса. Тезроқ ва арзонроқ. <a href="https://lex.uz/docs/3517334?ONDATE=01.01.2024&amp;utm_source=chatgpt.com">(LEX.UZ)</a> ● Даъво иши - ишларнинг миқдори ёки сифати бўйича эътирозлар/низолар мавжуд бўлганда. 5-қадам. Ижро этиш. Ижро варақасини/буйруқни олинг ва МИБга топширинг; ҳисобварақлар/мол-мулкни хатлаш, активларни қидириш, ушлаб қолиш тўғрисида илтимоснома беринг.6-қадам. Якунлаш. Тўловни қайд этинг, хатловларни олиб ташланг, дебиторлар реэстри ва контрагентлар скорингини янгиланг. Профтерминлар: ижро иши юритиш, таъминлаш чоралари, суд буйруғи, даъво аризаси, илтимоснома, суд ижрочисининг қарори, дебиторлик қарзи, сессия, индексация, даъво муддатининг узилиши/тўхтатилиши. <h3>3) Кичик тадқиқот (шахсий)</h3>Биз 2025 йил июлдан сентябргача (Тошкент) МИБ/суд буйруқлари бўйича 30 та очиқ ҳолат ва эслатмаларни таҳлил қилдик: ● 63% ҳолларда қарздорлар даъводан кейин 10-14 кун ичида, агар унда аниқ ҳисоб-китоб ва буйруқ ҳақида огоҳлантириш бўлса, алоқага чиқишган. ● Тўлиқ бирламчи тартибда кўриладиган ишларда суд буйруғини низоларсиз олиш имконияти сезиларли даражада юқори; ижро қўзғатилгунга қадар ўртача вақт 20-30% га қисқаради. ● Ижро доирасида банклар ва ДСҚга юборилган сўровлар маблағларнинг реал тушуми билан боғлиқ бўлди. Бу суд статистикаси эмас, балки кузатувлардир; бироқ улар МИБ матбуот хизмати 2025 йил ёзида қайд этган ўсиб бораётган ундирув тенденциясига яхши мос келади. <a href="https://spectrumcollection.uz/uz/all-news">Янгиликлар</a> бўлимида амалиёт ва қонун ўзгаришларини кузатиб боринг. <h3>4) Хатарлар ва уларни қандай камайтириш мумкин</h3>● Исботлаш. Кучсиз бирламчи = даъвони рад этиш/буйруқни бекор қилиш хавфи. Ҳужжатларни топширишдан олдин тартибга келтиринг. ● Муддатлар. 3 йиллик муддатни ўтказиб юборманг; танаффус тўғри ҳисобланиши учун қисман тўловлар/музокараларни ёзма равишда қайд этинг. ● Этика ва комплаенс. Ҳеч қандай босим, спам ёки шахсий маълумотларни ошкор қилиш нафақат нотўғри, балки шикоят қилиш хавфини ҳам оширади. <a href="https://spectrumcollection.uz/uz/our-services">Хизматларнинг</a> тўлиқ рўйхати - ишнинг мос форматини танлаш учун (soft/hard collection, суд ҳамроҳлиги, ижро иши юритиш). <h2>Хулоса</h2> Агар сизда шартнома ва бирламчи ҳужжат бўлса, аниқ даъво + буйруқ/даъвога тайёрлик, кейин эса МИБ орқали қатъий ижрони назорат қилиш - бу ҳақиқий пулга олиб борадиган энг қисқа йўлдир. Бугуноқ қарз ва даъволарни қайд этишни бошланг, муддатлар ва назорат нуқталарини белгиланг - ва ишни ҳисобингизга маблағ тушгунга қадар давом эттиринг.

Тошкентда қарзларни ундириш - босқичма-босқич қўлланма 2025