Ўзбекистондаги ижро иши юритиш тизимида Мажбурий ижро бюроси (МИБ) муҳим ўрин тутади. Лекин кўпчилик фуқаролар ва тадбиркорлар бу органнинг ваколатлари, иш тартиби ҳақида етарлича маълумотга эга эмас. МИБ тартиб-қоидаларини билмаслик мол-мулкни хатлаш ёки банк ҳисоб рақамларини блокировка қилиш каби нохуш оқибатларга олиб келиши мумкин. Ушбу мақолада биз МИБнинг вазифалари, унинг ишлаш тартибини батафсил кўриб чиқамиз, шунингдек, бюро билан тўғри муносабатда олиб бориш бўйича фойдали тавсиялар берамиз. <h2>МИБнинг асосий функциялари ва вазифалари</h2> Мажбурий ижро бюроси давлат органи бўлиб, унинг асосий вазифаси қарзларни ундириш бўйича суд ва бошқа органларнинг қарорлари ижросини таъминлашдан иборат. МИБнинг асосий вазифалари орасида қуйидагилар ажралиб туради: ● Пул маблағлари ва мол-мулкни ундириш тўғрисидаги суд қарорларини ижро этиш. ● Солиқлар, жарималар, алиментлар ва коммунал тўловлар бўйича қарз мажбуриятларининг бажарилишини назорат қилиш. ● Мажбурий чоралар кўриш (мол-мулкни хатлаш, банк ҳисоб рақамларини блоклаш, чет элга чиқишни чеклаш). Шундай қилиб, бюро қарз берувчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва қарз муносабатларини тартибга солиш тизимининг муҳим элементи ҳисобланади. <h2>МИБнинг қарзларни ундириш бўйича иш тартиби</h2> МИБ фаолияти бир нечта асосий босқичларда амалга оширилади: Ижро иши юритишни қўзғатиш: ● Қарз берувчи суд томонидан берилган ижро варақасини тақдим этади, шундан сўнг МИБ ходими иш қўзғатади. Қарздорни огоҳлантириш: ● МИБ қарздорга қарзни ихтиёрий равишда тўлаш учун аниқ муддатни белгилаган ҳолда суд қарорини ижро этиш зарурлиги тўғрисида расмий хабарнома юборади. Мажбурий ундирув: ● Агар қарздор қарзни ихтиёрий равишда тўламаган бўлса, МИБ қуйидаги мажбурий чораларни кўради: ● Банк ҳисобварақларини хатлаш. ● Қарздорнинг мол-мулкини олиб қўйиш ва реализация қилиш. ● Қарздорнинг ойлик иш ҳақи ёки бошқа даромадларининг бир қисмини ушлаб қолиш. ● Ўзбекистондан ташқарига чиқиш ҳуқуқини чеклаш. Шундай қилиб, МИБ талабларини эътиборсиз қолдириш қарздорлар учун жиддий чекловларга олиб келиши мумкин. <h2>Қарз берувчилар МИБ билан қандай муносабатда бўлишлари керак?</h2> Қарз берувчилар қарзни имкон қадар тезроқ ундиришга эришиш учун бюро билан қандай тўғри ишлашни билишлари муҳим: ● Ҳужжатларни ўз вақтида топширинг:&nbsp;Ижро варақаси кечиктирилмасдан, уни олгандан сўнг дарҳол МИБга топшириш лозим. ● МИБ ходимлари билан ҳамкорлик қилинг: Қарздор тўғрисидаги барча зарур маълумотларни, шу жумладан унинг банк реквизитлари, иш жойи ва рўйхатга олинган манзилини тақдим этинг. ● Ижро жараёнини назорат қилинг: Вақти-вақти билан МИБда ишнинг бориши билан қизиқиб туринг ва бюро сўровларига ўз вақтида жавоб беринг. Ушбу ҳаракатлар ундирув жараёнини тезлаштириш ва қарзни қайтармаслик хавфини камайтириш имконини беради. <h2>МИБ билан ишлашда қарздорларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари</h2> МИБ кенг ваколатларга эга бўлишига қарамай, қарздорлар ҳам ўз ҳуқуқ ва мажбуриятларга эга: Қарздорнинг ҳуқуқлари: ● Қарз миқдори ҳақида тўлиқ ва ишончли маълумот олиш. ● Қонунчилик бузилган тақдирда МИБ ходимларининг хатти-ҳаракатлари устидан судга шикоят қилиш. ● Суд қарорининг ижросини бўлиб-бўлиб ижро этиш ёки кечиктириш имкониятини беришни сўраш. Қарздорнинг мажбуриятлари: ● МИБ ходимларининг қонуний талабларини бажариш. ● Ўз мол-мулки ва даромадлари ҳақида ишончли маълумотларни тақдим этиш. ● МИБ ходимларининг қонуний фаолиятига тўсқинлик қилмаслик. <h2>МИБ талабларини эътиборсиз қолдириш оқибатлари</h2> Бюронинг қонуний талабларини қарздор томонидан эътиборсиз қолдириш қуйидаги жиддий оқибатларга олиб келади: ● Қарздорнинг банк ҳисобварақлари ва мол-мулкини хатлаш. ● Хатланган мол-мулкни кимошди савдосида сотиш. ● Хорижга чиқишни чеклаш. ● Суд қарорини бажаришдан қасддан бўйин товлаганлик учун маъмурий ёки ҳатто жиноий жавобгарликка тортиш. Бундай ҳолатларга йўл қўймаслик учун МИБ талабларига тезкорлик билан муносабат билдириш ва қарздорликни ўз вақтида тўлаш тавсия этилади. <h2>МИБ билан самарали ҳамкорлик қилиш бўйича маслаҳатлар</h2> Қарз берувчиларга ҳам, қарздорларга ҳам МИБ билан самарали ишлашни йўлга қўйишга ёрдам берадиган бир нечта фойдали тавсиялар: Қарз берувчиларга: ● МИБ ходимлари билан мунтазам ўзаро алоқада бўлинг ва уларга барча зарур маълумотларни тақдим этинг. ● Қарорларнинг ижросини кузатиб боринг ва ундирув жараёнининг чўзилишига ўз вақтида эътибор қаратинг. Қарздорларга: ● МИБ билдиришномаларини эътиборсиз қолдирманг - дарҳол ходимлар билан боғланинг ва қарздорлик тафсилотларини аниқлаштиринг. ● Қатъий чораларни қўлламаслик учун қарзни ихтиёрий равишда тўлаш ёки қайта тузиш имкониятини кўриб чиқинг. <h2>Хулоса</h2> Мажбурий ижро бюроси Ўзбекистонда қарз мажбуриятлари ижросини таъминловчи асосий орган ҳисобланади. Унинг иш тартиби, томонларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини аниқ тушуниш сизга қарздорлик билан боғлиқ вазиятларни муваффақиятли бошқаришга ёрдам беради. Агар сизга қарзни ундириш ёки ижро иши юритишни кузатиб бориш масалалари бўйича юридик ёрдам зарур бўлса, компаниямизнинг профессионал мутахассисларига мурожаат қилишни тавсия этамиз. Тақдим этиладиган хизматлар ҳақида батафсил маълумотни <a href="https://spectrumcollection.uz/uz/our-services">хизматларимиз саҳифасида</a> топасиз ва индивидуал маслаҳат олиш учун <a href="https://spectrumcollection.uz/uz/contact">биз билан боғланишингиз</a> мумкин.

МИБ нима ва у Ўзбекистонда қандай ишлайди?